Η ανεργία δεν αρχίζει και δεν τελειώνει στον μισθό. Όταν έρχεται ξαφνικά, αγγίζει την ασφάλεια, την αυτοεικόνα, τις σχέσεις και τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος φαντάζεται το επόμενο βήμα της ζωής του.
Το να μείνει κάποιος ξαφνικά χωρίς δουλειά είναι μια αλλαγή που δύσκολα χωρά σε μία μόνο λέξη. Το πρωί μπορεί να έχει φύγει από το σπίτι του με ένα πρόγραμμα, μια υποχρέωση, μια θέση μέσα σε έναν επαγγελματικό χώρο και το βράδυ να επιστρέφει με ένα ερώτημα που δεν είχε προλάβει να σκεφτεί: «Και τώρα;».
Στην αρχή συνήθως κυριαρχούν τα πρακτικά. Οι λογαριασμοί, το ενοίκιο, οι δόσεις, τα παιδιά, οι υποχρεώσεις που δεν σταματούν επειδή σταμάτησε η εργασία. Πολύ γρήγορα όμως εμφανίζεται και κάτι πιο προσωπικό. Ο άνθρωπος αρχίζει να αναρωτιέται τι σημαίνει αυτή η απώλεια για τον ίδιο. Αν ήταν αρκετά καλός. Αν θα τον επιλέξει ξανά κάποιος. Αν έχει αργήσει να ξεκινήσει από την αρχή.
Εκεί χρειάζεται να δούμε την ανεργία όχι μόνο ως οικονομικό γεγονός αλλά ως μια ανατροπή που μπορεί να επηρεάσει την ψυχική ισορροπία, την αυτοεκτίμηση και τη σχέση του ανθρώπου με τους γύρω του.
ΟΤΑΝ Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΧΕΙ ΓΙΝΕΙ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΙΟΣ ΕΙΜΑΙ
Η δουλειά οργανώνει μεγάλο μέρος της καθημερινότητάς μας. Μας δίνει ωράριο, συναναστροφή, ευθύνες, έναν λόγο να σηκωθούμε συγκεκριμένη ώρα και μια αίσθηση ότι ανήκουμε κάπου. Για αρκετούς ανθρώπους, ιδίως όταν έχουν μείνει χρόνια στην ίδια θέση ή στον ίδιο κλάδο, γίνεται και μέρος της ταυτότητάς τους.
Γι' αυτό η απότομη απώλειά της μπορεί να βιωθεί πιο βαριά από όσο αντιλαμβάνεται το περιβάλλον. Δεν είναι μόνο «δεν έχω δουλειά». Μπορεί να είναι «δεν ξέρω πια πώς να συστηθώ», «δεν ξέρω τι θα κάνω με τη μέρα μου», «δεν ξέρω πού πατάω».
Το πιο δύσκολο σημείο έρχεται όταν ένα επαγγελματικό γεγονός μεταφράζεται ως προσωπική αποτυχία. Η απόλυση ή η λήξη μιας συνεργασίας δεν είναι απόδειξη ότι ο άνθρωπος έχασε τις ικανότητές του. Ούτε ακυρώνει την εμπειρία και όσα έχει καταφέρει μέχρι τότε. Παρ' όλα αυτά, όταν υπάρχει φόβος και ανασφάλεια, αυτή η διάκριση δεν είναι πάντα εύκολη.
Στη δουλειά μου με ανθρώπους βλέπω συχνά πόσο γρήγορα η φράση «έχασα τη δουλειά μου» μπορεί να γίνει «δεν είμαι αρκετός». Εκεί χρειάζεται να σταματήσουμε. Γιατί το δεύτερο δεν είναι γεγονός· είναι η ερμηνεία που γεννά η απογοήτευση.
ΤΟ ΒΑΡΟΣ ΔΕΝ ΜΕΝΕΙ ΣΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ
Η οικονομική ανασφάλεια είναι φυσικά πραγματική. Δεν βοηθά να τη μικραίνουμε με εύκολες φράσεις περί θετικής σκέψης. Όταν ένας άνθρωπος δεν γνωρίζει πώς θα καλύψει τις επόμενες υποχρεώσεις του, το άγχος έχει συγκεκριμένη αιτία.
Αυτό το άγχος, όμως, μπαίνει συχνά και μέσα στο σπίτι. Κάποιος μπορεί να γίνει πιο απότομος, να μην έχει υπομονή, να απομακρύνεται ή να δυσκολεύεται να δεχτεί βοήθεια. Μπορεί να ντρέπεται να πει ότι δεν μπορεί να ακολουθήσει μια έξοδο ή ότι χρειάζεται οικονομική στήριξη. Μπορεί ακόμη και να αποφεύγει ανθρώπους που αγαπά, μόνο και μόνο για να μην ακούσει ξανά την ερώτηση «βρήκες κάτι;».
Και η οικογένεια δεν ξέρει πάντα πώς να σταθεί δίπλα του. Το «μην αγχώνεσαι, κάτι θα γίνει» λέγεται συνήθως με καλή πρόθεση, αλλά δεν είναι πάντα αυτό που χρειάζεται να ακούσει ο άλλος. Πριν από τη συμβουλή, χρειάζεται χώρος για να ειπωθεί ο φόβος όπως είναι, χωρίς κριτική και χωρίς βιαστική αισιοδοξία.
Η υποστήριξη δεν σημαίνει να λύνουμε το πρόβλημα για τον άλλον. Σημαίνει να μη νιώθει ότι πρέπει ταυτόχρονα να διαχειριστεί και την ανεργία και την ανάγκη να δείχνει σε όλους ότι είναι καλά.
Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΙΝΑΙ ΝΑ ΣΤΑΜΑΤΗΣΕΙ Η ΖΩΗ ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΗ ΔΟΥΛΕΙΑ
Μετά τις πρώτες εβδομάδες, αν δεν υπάρχει νέα εργασία, αλλάζει συχνά και ο ρυθμός της ημέρας. Ο ύπνος πηγαίνει αργότερα, οι έξοδοι μειώνονται, η φροντίδα του εαυτού χαλαρώνει και η αναζήτηση εργασίας μπορεί να γίνει είτε εμμονική είτε να εγκαταλειφθεί από απογοήτευση.
Εδώ η καθημερινή δομή έχει μεγαλύτερη σημασία από όσο φαίνεται. Όχι ως καταναγκασμός, αλλά ως τρόπος να μη χαθεί η αίσθηση συνέχειας. Να υπάρχει μια ώρα έναρξης της ημέρας, συγκεκριμένος χρόνος για αγγελίες και βιογραφικά, κίνηση, επαφή με ανθρώπους και δραστηριότητες που δεν συνδέονται με την επαγγελματική κατάσταση.
Η αναζήτηση εργασίας χρειάζεται επιμονή, αλλά δεν πρέπει να καταλάβει κάθε ώρα και κάθε σκέψη. Όταν η ημέρα περιστρέφεται αποκλειστικά γύρω από το αν ήρθε μια απάντηση ή αν άνοιξε μια θέση, κάθε απόρριψη αποκτά πολύ μεγαλύτερο βάρος.
Χρήσιμο είναι επίσης να μικραίνει ο χρονικός ορίζοντας. Το «τι θα γίνει με τη ζωή μου;» δεν έχει απάντηση σήμερα. Το «ποιο είναι το επόμενο βήμα που μπορώ να κάνω αυτή την εβδομάδα;» έχει. Ένα νέο βιογραφικό, μια επαφή, μια εκπαίδευση, μια συζήτηση, μια αίτηση. Μικρές κινήσεις που επιστρέφουν στον άνθρωπο ένα μέρος του ελέγχου.
ΜΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΖΩΗΣ, ΟΧΙ ΜΙΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ
Δεν χρειάζεται να ονομάζουμε κάθε δυσκολία «ευκαιρία». Για κάποιον που μόλις έχασε το εισόδημά του, αυτό μπορεί να ακούγεται εύκολο και ξένο προς αυτό που πραγματικά ζει. Υπάρχουν περίοδοι που πρώτα χρειάζεται να αναγνωρίσουμε ότι είναι δύσκολες.
Από εκεί και μετά, όμως, υπάρχει ένα ουσιαστικό ερώτημα: τι παραμένει στα χέρια μου; Οι γνώσεις μου, η εμπειρία μου, οι άνθρωποι που γνωρίζω, οι δυνατότητες που μπορώ να εξετάσω, οι δεξιότητες που μπορώ να αναπτύξω. Και κυρίως ο τρόπος με τον οποίο θα μιλήσω στον εαυτό μου όσο προσπαθώ.
Η ανεργία είναι μια επαγγελματική κατάσταση. Δεν είναι χαρακτηρισμός ανθρώπου. Δεν λέει αν είναι ικανός, αν αξίζει, αν έχει να προσφέρει ή αν θα ξανασταθεί. Λέει μόνο ότι αυτή τη στιγμή βρίσκεται ανάμεσα σε ένα επαγγελματικό πριν και σε ένα επόμενο που ακόμη δεν έχει διαμορφωθεί.
0 Σχόλια