Όταν η κοινωνική δικαιοσύνη υποχωρεί. Αλέξανδρος Γεωργιάδης



Όταν ένα κράτος αδυνατεί να προσφέρει στους πολίτες του τη δυνατότητα αξιοπρεπούς εργασίας ενώ παράλληλα τους απολύει γιατί κλείνει επιχειρήσεις και εργοστάσια, αλλά την ίδια στιγμή αναζητά τρόπους να τους στερήσει βασικά αγαθά, όπως το νερό, το ηλεκτρικό ρεύμα και την πρόσβαση στους φυσικούς πόρους, τότε γεννώνται σοβαρά ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο ασκείται η εξουσία.
Μια πολιτεία δικαίου οφείλει πρώτα να προστατεύει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και να διασφαλίζει τις στοιχειώδεις προϋποθέσεις διαβίωσης των πολιτών της.


Στη σημερινή κοινωνία υπάρχουν τρεις βασικές κατηγορίες πολιτών: οι συνταξιούχοι, οι εργαζόμενοι και οι άνεργοι. Ιδιαίτερα οι άνεργοι, που στερούνται σταθερού εισοδήματος, βρίσκονται αντιμέτωποι με τις ίδιες οικονομικές υποχρεώσεις και τις ίδιες κυρώσεις με όσους διαθέτουν εισόδημα. Όταν η αδυναμία πληρωμής οδηγεί στη στέρηση βασικών υπηρεσιών και αγαθών, η κοινωνική ανισότητα διευρύνεται και η ανασφάλεια εντείνεται.


Πέρα από τη στέρηση βασικών αγαθών, πολλοί πολίτες εκφράζουν την ανησυχία τους και για το ζήτημα της απώλειας της περιουσίας τους λόγω οικονομικών υποχρεώσεων και των διαδικασιών διαχείρισης δανείων από τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (funds). Για όσους βιώνουν αυτή την πραγματικότητα, η αίσθηση οικονομικής και κοινωνικής ανασφάλειας γίνεται ακόμη εντονότερη.

Μια ευνομούμενη πολιτεία οφείλει να διασφαλίζει ότι η εφαρμογή των νόμων γίνεται με διαφάνεια, αναλογικότητα και σεβασμό στα δικαιώματα των πολιτών. Η προστασία των οικονομικά ευάλωτων και η ύπαρξη αποτελεσματικών μηχανισμών αντιμετώπισης της υπερχρέωσης αποτελούν ζητήματα που απασχολούν έντονα τη δημόσια συζήτηση.

Η κοινωνία δεν μπορεί να οικοδομηθεί πάνω στον φόβο της ανεργίας, της φτώχειας και της απώλειας της περιουσίας. Αντίθετα, χρειάζεται ένα κράτος που θα δημιουργεί ευκαιρίες εργασίας, θα προστατεύει τους αδύναμους και θα εξασφαλίζει ότι τα βασικά αγαθά της ζωής δεν θα μετατρέπονται σε μέσο πίεσης για όσους αδυνατούν να ανταποκριθούν στις οικονομικές τους υποχρεώσεις.


Η Δικαιοσύνη καλείται να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο. Οφείλει να λειτουργεί ανεξάρτητα, να εφαρμόζει τους νόμους με ισονομία και να διασφαλίζει ότι τα δικαιώματα των πολιτών προστατεύονται χωρίς διακρίσεις. Η εμπιστοσύνη στους θεσμούς οικοδομείται όταν οι πολίτες αισθάνονται ότι αντιμετωπίζονται με δικαιοσύνη και ότι το κράτος υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον.
Η κοινωνική συνοχή δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς δικαιοσύνη. Και η δικαιοσύνη δεν μπορεί να υπάρξει όταν ο πολίτης αισθάνεται ότι είναι μόνος απέναντι στις δυσκολίες της καθημερινότητας.
Η αναζήτηση λύσεων που θα συνδυάζουν την οικονομική ανάπτυξη με την κοινωνική προστασία αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για μια δημοκρατική και δίκαιη κοινωνία, όπου η αξιοπρέπεια του ανθρώπου βρίσκεται πάνω από κάθε άλλη σκοπιμότητα.

Και μέχρι να αποδοθεί δικαιοσύνη, ο άνεργος πολίτης κινδυνεύει να συνεχίσει να στερείται βασικά κοινωνικά αγαθά, όπως το ηλεκτρικό ρεύμα και το νερό, εφόσον αδυνατεί να ανταποκριθεί στις οικονομικές του υποχρεώσεις. Παράλληλα, πολλοί πολίτες εκφράζουν την ανησυχία ότι μπορεί να βρεθούν αντιμέτωποι με την απώλεια της περιουσίας τους μέσα από τις προβλεπόμενες διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης. Για όσους βιώνουν αυτές τις συνθήκες, δημιουργείται η αίσθηση ότι το σύστημα δεν τους προστατεύει, αλλά τους οδηγεί στην οικονομική εξάντληση και στη διαρκή ανασφάλεια.
Σε μια δημοκρατική πολιτεία, όμως, ο φόβος δεν μπορεί να αποτελεί μέσο διακυβέρνησης. Η αποστολή του κράτους είναι να διασφαλίζει την κοινωνική συνοχή, να προστατεύει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και να εγγυάται ότι οι θεσμοί λειτουργούν προς όφελος όλων των πολιτών


Δημοσίευση σχολίου

0 Σχόλια