Σε μια εποχή γεμάτη κρίσεις, πολέμους και αβεβαιότητα, ο φόβος μοιάζει να έχει γίνει σιωπηλός συνοδοιπόρος της καθημερινότητας. Όμως η μεγαλύτερη πρόκληση για τον άνθρωπο δεν είναι μόνο όσα συμβαίνουν γύρω του, αλλά το πώς επιλέγει να σταθεί απέναντι σε αυτά.
Πριν από λίγες ημέρες, σε μια απλή καθημερινή συζήτηση, ένας άνθρωπος μου είπε κάτι που με έκανε να σταθώ για λίγο σιωπηλή.
«Ο κόσμος έχει αρχίσει να φοβάται να μιλήσει.»
Δεν το είπε με ένταση. Το είπε σχεδόν ψιθυριστά.
Σαν να περιέγραφε κάτι που πολλοί αισθάνονται, αλλά λίγοι τολμούν να ονομάσουν.
Και ίσως αυτή η φράση να αποτυπώνει κάτι βαθύτερο για την εποχή που ζούμε.
Τα τελευταία χρόνια ο κόσμος βιώνει μια αδιάκοπη αίσθηση αναταραχής. Οικονομική πίεση, γεωπολιτικές συγκρούσεις, πολεμικές εντάσεις, κοινωνική αβεβαιότητα.
Οι εξελίξεις διαδέχονται η μία την άλλη με τέτοια ταχύτητα που ο άνθρωπος συχνά δυσκολεύεται να βρει σταθερό έδαφος κάτω από τα πόδια του.
Και όταν η αβεβαιότητα γίνεται καθημερινή εμπειρία, κάτι αρχίζει να αλλάζει βαθιά μέσα του.
Γεννιέται ο φόβος.
Όχι πάντα ο φανερός φόβος που οδηγεί σε πανικό. Πιο συχνά είναι ένας σιωπηλός φόβος που αλλάζει τον τρόπο που οι άνθρωποι σκέφτονται, εκφράζονται και σχετίζονται μεταξύ τους.
Οι άνθρωποι αρχίζουν να συγκρατούν τον εαυτό τους. Να σκέφτονται περισσότερο πριν μιλήσουν. Να φοβούνται μήπως εκτεθούν, μήπως παρεξηγηθούν, μήπως βρεθούν απέναντι σε ένα περιβάλλον που μοιάζει όλο και πιο εύθραυστο.
Σαν να δημιουργείται μια αόρατη εσωτερική επιτήρηση.
Ο φόβος όμως δεν περιορίζει μόνο τη φωνή του ανθρώπου. Περιορίζει και τη σκέψη του.
Όταν ο φόβος εγκαθίσταται στην ψυχή, το βλέμμα του ανθρώπου στενεύει. Η κρίση του γίνεται πιο άκαμπτη.
Και τότε συμβαίνει κάτι ακόμη πιο βαθύ.
Ό,τι ο άνθρωπος δυσκολεύεται να αναγνωρίσει μέσα του, αρχίζει να το βλέπει στους άλλους.
Η ανασφάλεια μετατρέπεται σε καχυποψία. Η αγωνία γίνεται θυμός. Και η εσωτερική σύγχυση πολλές φορές ντύνεται με βεβαιότητα.
Έτσι γεννιούνται εντάσεις και συγκρούσεις που δεν προέρχονται μόνο από διαφορετικές απόψεις.
Προέρχονται συχνά από ανθρώπους που κουβαλούν μέσα τους φόβο.
Οι μεγαλύτερες φυλακές δεν χτίζονται από τείχη. Χτίζονται από φόβο.
Κι όμως, μέσα σε αυτή την πραγματικότητα υπάρχει κάτι που καμία κρίση δεν μπορεί να αφαιρέσει από τον άνθρωπο.
Την ελεύθερη βούλησή του.
Ο άνθρωπος μπορεί να επιλέξει πώς θα σταθεί απέναντι στον φόβο.
Μπορεί να του παραδοθεί. Μπορεί να τον αφήσει να περιορίσει τη σκέψη του, τη φωνή του, την ίδια του τη ζωή.
Ή μπορεί να κάνει κάτι πολύ πιο δύσκολο.
Να τον αντικρίσει.
Γιατί η ελευθερία δεν είναι μόνο πολιτικό ή κοινωνικό δικαίωμα.
Είναι μια βαθιά εσωτερική στάση. Η δύναμη του ανθρώπου να σκέφτεται καθαρά, να μιλά αληθινά και να ζει χωρίς να παραδίδει τη συνείδησή του στον φόβο.
Οι εποχές μπορεί να αλλάζουν. Οι κρίσεις μπορεί να έρχονται και να φεύγουν. Ο φόβος μπορεί να απλώνεται μέσα στις κοινωνίες.
Όμως η ελευθερία του ανθρώπου δεν γεννιέται από τις συνθήκες.
Γεννιέται από τη συνείδηση.
Κι όσο ο άνθρωπος θυμάται ότι έχει τη δύναμη να επιλέγει, τόσο καμιά εποχή δεν μπορεί να του στερήσει την πιο βαθιά του ιδιότητα, την ελευθερία.
Ο φόβος είναι ανθρώπινος. Η ελευθερία όμως είναι επιλογή.
0 Σχόλια